Beschikbaar in:Alle versies (Werkt in Excel 2007, elke latere versie, Microsoft 365 en Excel voor het web)Voorbeelden vragen Excel 2021 of nieuwerCategorie:Tekst

KLEINE.LETTERS

LOWER in Engelstalige Excel

Maakt van elke hoofdletter in een tekst een kleine letter; cijfers, spaties en leestekens blijven staan zoals ze zijn.

Moeilijkheidsgraad 1 van 5. Eén argument, geen opties; de echte les is dat Excel hoofdletters meestal al negeert, zodat KLEINE.LETTERS alleen iets oplevert op de paar plekken waar hoofdletters wel tellen.

Laatst bijgewerkt: 13 oktober 2026

Bekijk de uitgewerkte voorbeelden

Fragment van het werkblad: in D2 staat de formule
RijABCD
1RelatieFactuurnummer zoals getyptOpenstaand bedragFactuurnummer klein
2D1001VF-25-0412€12,100.00€ 12.100,00vf-25-0412=KLEINE.LETTERS(B2)=KLEINE.LETTERS(B2)
3D1002vf-25-0413€4,500.00€ 4.500,00
4D1003Vf-25-0414€8,470.00€ 8.470,00
5D1004VF-25-0415€2,178.00€ 2.178,00
6D1005Vf-25-0416€990.00€ 990,00
Formulecel (D2)Invoer

Resultaat: vf-25-0412

=KLEINE.LETTERS(B2)
=KLEINE.LETTERS(B2)

Wat KLEINE.LETTERS doet en wanneer je het gebruikt

Wat het doet: het zet elke letter van een tekst om naar een kleine letter, bijvoorbeeld Info@Example.NL naar info@example.nl.

Wanneer je de functie gebruikt: voor waarden die je klein schrijft en die andere systemen hoofdlettergevoelig vergelijken: e-mailadressen, gebruikersnamen, URL's, labels. Binnen Excel maakt het uit als de sleutel naar GELIJK, VIND.ALLES of SUBSTITUEREN gaat, want die letten op hoofdletters. Voor een naam die je wilt tonen is BEGINLETTERS meestal beter.

Hoe Excel de functie berekent

Excel leest het argument; is het een verwijzing, dan neemt het de waarde van de cel, en een lege cel levert lege tekst op. Daarna loopt Excel de tekst teken voor teken door.

Elke hoofdletter, ook een letter met accent, wordt vervangen door de kleine vorm; alle andere tekens gaan ongewijzigd mee. De uitkomst is altijd tekst, ook als er een getal in ging, en het is een nieuwe waarde: aan de broncel verandert niets.

Let op: Binnen Excel heb je KLEINE.LETTERS minder vaak nodig dan je zou denken: =, AANTAL.ALS, X.ZOEKEN en VERGELIJKEN zien Bakker en bakker al als hetzelfde, dus een zoeksleutel in KLEINE.LETTERS zetten helpt daar niets.

Denkmodel

Caps Lock in één keer uit voor de hele cel: letters zakken naar kleine letters, de rest merkt er niets van.

Begrippen op deze pagina: celverwijzing, argument, cel

KLEINE.LETTERS(tekst)
KLEINE.LETTERS(tekst)
Argumenten
ArgumentSoortBetekenis
tekstVerplichtDe tekst die je wilt omzetten; een celverwijzing of tekst tussen aanhalingstekens.

Geeft terug:Tekst: de tekst in kleine letters

Formules gebruiken komma's (,) tussen de argumenten, zoals in de Engelse Excel. Formules gebruiken puntkomma's (;) tussen de argumenten, zoals in de Nederlandse Excel. Formules gebruiken puntkomma's (;) tussen de argumenten, zoals in de Nederlandse Excel; de Engelse Excel gebruikt komma's (,).

Uitgewerkte voorbeelden

Beginner

Factuurnummers uit de ouderdomsanalyse in kleine letters zetten

Veldhuis Installatie BV heeft je de ouderdomsanalyse debiteuren gegeven. De factuurnummers zijn door verschillende mensen ingetypt: VF-25-0412, vf-25-0413, Vf-25-0414.

Je data-analysetool vergelijkt factuurnummers teken voor teken, en in de export van het grootboek staan ze in kleine letters. Je zet er een kolom naast met elk factuurnummer in kleine letters voordat je de twee bronnen aan elkaar koppelt.

Fragment van het werkblad: in D2 staat de formule
RijABCDE
1RelatieFactuurnummer zoals getyptOpenstaand bedragFactuurnummer klein
2D1001VF-25-0412€12,100.00€ 12.100,00vf-25-0412=KLEINE.LETTERS(B2)=KLEINE.LETTERS(B2)
3D1002vf-25-0413€4,500.00€ 4.500,00
4D1003Vf-25-0414€8,470.00€ 8.470,00
5D1004VF-25-0415€2,178.00€ 2.178,00
6D1005Vf-25-0416€990.00€ 990,00
7
Formulecel (D2)Invoer

Formule in D2

=KLEINE.LETTERS(B2)
=KLEINE.LETTERS(B2)

Resultaat: vf-25-0412

Stap voor stap
  1. In B2 staat de tekst VF-25-0412, 10 tekens.
  2. Excel loopt de tekens op volgorde langs. V wordt v en F wordt f. De twee koppeltekens en de cijfers 2, 5, 0, 4, 1, 2 zijn geen letters en gaan ongewijzigd mee.
  3. D2 toont vf-25-0412, nog steeds 10 tekens: KLEINE.LETTERS heeft twee letters veranderd en verder niets.
  4. Kopieer D2 omlaag tot en met D6. Het nummer in rij 3 was al helemaal klein en komt precies zo terug, en Vf-25-0414 wordt vf-25-0414.

Let op: Excel zelf ziet VF-25-0412 en vf-25-0412 al als hetzelfde, dus een opzoeking in Excel had ook zonder KLEINE.LETTERS gewerkt. De kolom is alleen nodig omdat de tool waarnaar je exporteert hoofdlettergevoelig is.

Meer over dit voorbeeld: waarom het werkt, 1 variant

Waarom het werkt

Alleen letters hebben een kleine vorm, dus KLEINE.LETTERS kan niet aankomen aan de onderdelen van een factuurnummer die betekenis hebben: de koppeltekens en de cijfers. Na KLEINE.LETTERS is elke schrijfwijze van hetzelfde factuurnummer precies dezelfde reeks tekens, en dat is wat een tool nodig heeft die teken voor teken vergelijkt.

Varianten

=KLEINE.LETTERS(B2:B6)
=KLEINE.LETTERS(B2:B6)

In Excel 2021 of Microsoft 365 laat één formule in D2 alle vijf factuurnummers overlopen; omlaag kopiëren is dan niet nodig.

Halfgevorderd

Een koppelsleutel bouwen uit een boekingsomschrijving

Je koppelt de verkoopfacturen in de debiteurenadministratie aan de omzetboekingen in dagboek VRK van het grootboek. De debiteurenadministratie bevat factuurnummers als vf-25-0414.

In de XAF-auditfile staat het nummer in de omschrijving, met een spatie in plaats van een koppelteken en met hoofdletters door elkaar: Vf 25-0414. Je maakt van de omschrijving de schrijfwijze van de debiteurenadministratie: spaties worden koppeltekens en letters worden klein.

Fragment van het werkblad: in E4 staat de formule
RijABCDEF
1BoekstukOmschrijvingCreditKoppelsleutel
225-0412VF 25-0412€12,100.00€ 12.100,00
325-0413vf 25-0413€4,500.00€ 4.500,00
425-0414Vf 25-0414€8,470.00€ 8.470,00vf-25-0414=KLEINE.LETTERS(SUBSTITUEREN(B4, " ", "-"))=KLEINE.LETTERS(SUBSTITUEREN(B4; " "; "-"))
525-0415VF 25-0415€2,178.00€ 2.178,00
6
Formulecel (E4)Invoer

Formule in E4

=KLEINE.LETTERS(SUBSTITUEREN(B4, " ", "-"))
=KLEINE.LETTERS(SUBSTITUEREN(B4; " "; "-"))

Resultaat: vf-25-0414

Stap voor stap
  1. Excel begint bij de binnenste functie. SUBSTITUEREN leest B4, Vf 25-0414, en vervangt de ene spatie door een koppelteken: Vf-25-0414.
  2. KLEINE.LETTERS krijgt Vf-25-0414 en maakt de ene hoofdletter klein: vf-25-0414. De koppeltekens en cijfers zijn geen letters en blijven staan.
  3. E4 toont vf-25-0414. Dezelfde formule geeft in E2 vf-25-0412 (V en F worden klein) en in E3 vf-25-0413 (niets om klein te maken, de spatie wordt een koppelteken).
  4. Zonder KLEINE.LETTERS was de sleutel Vf-25-0414 geweest. Voor Excel is dat nog steeds gelijk aan vf-25-0414, maar voor je data-analysetool niet, en precies daarom staat KLEINE.LETTERS erin.

Let op: Staat er een spatie aan het begin of eind van de omschrijving, dan krijgt de sleutel daar een koppelteken. Zet SPATIES.WISSEN binnen SUBSTITUEREN als de export niet schoon is.

Meer over dit voorbeeld: waarom het werkt, nog 1 valkuil, 1 variant

Waarom het werkt

SUBSTITUEREN herstelt de opmaak van het nummer en KLEINE.LETTERS de hoofdletters. KLEINE.LETTERS komt als laatste, op de complete tekst, zodat één aanroep elke letter meeneemt. SUBSTITUEREN doet niets als er geen spatie is, dus je kunt de formule zonder risico over alle rijen kopiëren.

Meer om op te letten

  • De formule gaat ervan uit dat de omschrijving alleen het factuurnummer bevat. Staat er ook vrije tekst in, zoals een klantnaam, dan moet je het nummer eerst eruit halen met DEEL en VIND.ALLES.

Varianten

=KLEINE.LETTERS(SUBSTITUEREN(SPATIES.WISSEN(B4), " ", "-"))
=KLEINE.LETTERS(SUBSTITUEREN(SPATIES.WISSEN(B4); " "; "-"))

Dezelfde uitkomst bij een schone omschrijving; het haalt ook spaties aan het begin en eind weg.

Gevorderd

Een trefwoord in boekingsomschrijvingen tellen zonder op hoofdletters te letten

Bij het testen van journaalposten kijk je naar de handmatige MEM-boekingen van Veldhuis Installatie BV. Je wilt weten hoe vaak het woord storno in de omschrijvingen voorkomt, omdat stornoboekingen een toelichting nodig hebben. De opstellers schreven Storno, storno en STORNO, en in één omschrijving staat het woord twee keer.

AANTAL.ALS kan niet binnen een tekst tellen, en SUBSTITUEREN, de gebruikelijke teltruc, is hoofdlettergevoelig. Daarom zet je de omschrijvingen eerst in kleine letters, zodat één SUBSTITUEREN elke schrijfwijze vangt.

Fragment van het werkblad: in E2 staat de formule
RijABCDEF
1BoekstukOmschrijvingZoekwoordVermeldingen
2M-0101Storno factuur 25-0388storno44=SOMPRODUCT((LENGTE(B2:B6) - LENGTE(SUBSTITUEREN(KLEINE.LETTERS(B2:B6), D2, ""))) / LENGTE(D2))=SOMPRODUCT((LENGTE(B2:B6) - LENGTE(SUBSTITUEREN(KLEINE.LETTERS(B2:B6); D2; ""))) / LENGTE(D2))
3M-0102Overlopende post huur december
4M-0103STORNO van M-0101; storno bankkosten
5M-0104Afschrijving december
6M-0105Storno loonreservering
7
Formulecel (E2)InvoerOpmerking: Het woord storno is bewust in beide talen gelijk: het is het trefwoord dat geteld wordt.

Formule in E2

=SOMPRODUCT((LENGTE(B2:B6) - LENGTE(SUBSTITUEREN(KLEINE.LETTERS(B2:B6), D2, ""))) / LENGTE(D2))
=SOMPRODUCT((LENGTE(B2:B6) - LENGTE(SUBSTITUEREN(KLEINE.LETTERS(B2:B6); D2; ""))) / LENGTE(D2))

Resultaat: 44

Stap voor stap
  1. Excel begint binnenin. KLEINE.LETTERS(B2:B6) levert de vijf omschrijvingen in kleine letters op; de eerste wordt storno factuur 25-0388, en de derde storno van m-0101; storno bankkosten.
  2. SUBSTITUEREN haalt uit elke omschrijving in kleine letters het woord uit D2, storno, weg, zo vaak als het voorkomt. In omschrijving 3 verdwijnt het twee keer; in omschrijving 2 verandert niets, want daar staat het woord niet in.
  3. LENGTE van het origineel min LENGTE van de tekst zonder het woord geeft per omschrijving hoeveel tekens er zijn weggehaald: 6, 0, 12, 0, 6 (de Engelse omschrijvingen leveren dezelfde vijf getallen op, want alleen het woord storno is weggehaald).
  4. Door te delen door LENGTE(D2), en dat is 6, worden tekens vermeldingen: {1;0;2;0;1}.
  5. SOMPRODUCT telt ze op: 1 + 0 + 2 + 0 + 1 = 4. E2 toont 4, één meer dan het aantal boekingen waarin het woord staat, omdat boekstuk M-0103 twee keer meetelt.
  6. Laat KLEINE.LETTERS weg en de telling zakt naar 1: Storno in M-0101, STORNO in M-0103 en Storno in M-0105 komen dan niet meer overeen met het zoekwoord in kleine letters; alleen de kleine storno in M-0103 doet dat nog.

Let op: Typ je in D2 Storno met een hoofdletter, dan levert de formule zonder waarschuwing 0 op: de omschrijvingen staan in kleine letters, het zoekwoord niet, en niets komt overeen. Typen anderen het zoekwoord, zet D2 dan ook in KLEINE.LETTERS.

Meer over dit voorbeeld: waarom het werkt, nog 1 valkuil, 2 varianten

Waarom het werkt

SUBSTITUEREN is hoofdlettergevoelig, dus beide kanten moeten op dezelfde manier geschreven zijn. KLEINE.LETTERS op de omschrijvingen regelt dat in één stap, als het zoekwoord in D2 ook in kleine letters staat. De truc met het lengteverschil telt tekens, en door te delen door de lengte van het woord krijg je het aantal keer dat het woord voorkomt. Het geheel rekent met matrices binnen SOMPRODUCT, één rij per omschrijving, zonder hulpkolom.

Meer om op te letten

  • De formule telt tekenreeksen, geen losse woorden: een omschrijving met stornoboeking telt ook mee, want storno zit erin. Maakt dat uit, zoek dan op storno met een spatie erachter.

Varianten

=SOMPRODUCT(--ISGETAL(VIND.SPEC(D2, B2:B6)))
=SOMPRODUCT(--ISGETAL(VIND.SPEC(D2; B2:B6)))

Telt boekingen in plaats van vermeldingen: hier 3. VIND.SPEC negeert hoofdletters zelf al, dus KLEINE.LETTERS is niet nodig, maar een omschrijving die het woord twee keer noemt, telt maar één keer.

=AANTAL.ALS(B2:B6, "*" & D2 & "*")
=AANTAL.ALS(B2:B6; "*" & D2 & "*")

Telt ook boekingen (3) en negeert ook hoofdletters. De kortste oplossing als één treffer per boeking genoeg is.

ExpertExcel 2021 of nieuwer (Dit voorbeeld vereist Excel 2021 of nieuwer)

Een sleutel voor dubbele facturen die een export overleeft, met LET

Je test de inkopen op dubbele facturen. De export van dagboek INK bevat de leveranciersrelatie en een referentieveld als Inv: FA 25-0388, ingetypt met verschillende hoofdletters, extra spaties en het nummer achter een voorvoegsel. Je data-analysetool vergelijkt sleutels teken voor teken.

Die sleutel bouw je in Excel uit drie onderdelen, alles in kleine letters, zodat dezelfde factuur die twee keer is geboekt dezelfde sleutel krijgt:

  • leverancierscode
  • factuurnummer zonder voorvoegsel en spaties
  • bedrag

De formule gaat 20,00020.000 rijen omlaag, dus hij moet één keer goed te controleren zijn en daarna overal te vertrouwen.

Fragment van het werkblad: in E3 staat de formule
RijABCDEF
1RelatieReferentieBedragSleutel
2C2001Inv: FA 25-0388€4,840.00€ 4.840,00
3C2002Inv: FA 25-0391€12,100.00€ 12.100,00c2002|fa25-0391|12100=LET( relatie, SPATIES.WISSEN(A3), factuurnr, SUBSTITUEREN(SPATIES.WISSEN(DEEL(B3, VIND.ALLES(":", B3) + 1, LENGTE(B3))), " ", ""), bedrag, C3, KLEINE.LETTERS(relatie & "|" & factuurnr & "|" & bedrag) )=LET( relatie; SPATIES.WISSEN(A3); factuurnr; SUBSTITUEREN(SPATIES.WISSEN(DEEL(B3; VIND.ALLES(":"; B3) + 1; LENGTE(B3))); " "; ""); bedrag; C3; KLEINE.LETTERS(relatie & "|" & factuurnr & "|" & bedrag) )
4C2003Inv: VF 25-0392€605.00€ 605,00
5c2001INV: fa 25-0388€4,840.00€ 4.840,00
6
Formulecel (E3)InvoerTekens: extra spatieOpmerking: A3 heeft een spatie aan het begin en één aan het eind, en B3 eindigt op een spatie. Rij 2 en rij 5 zijn dezelfde factuur op twee manieren ingetypt.

Formule in E3

=LET(
  relatie, SPATIES.WISSEN(A3),
  factuurnr, SUBSTITUEREN(SPATIES.WISSEN(DEEL(B3, VIND.ALLES(":", B3) + 1, LENGTE(B3))), " ", ""),
  bedrag, C3,
  KLEINE.LETTERS(relatie & "|" & factuurnr & "|" & bedrag)
)
=LET(
  relatie; SPATIES.WISSEN(A3);
  factuurnr; SUBSTITUEREN(SPATIES.WISSEN(DEEL(B3; VIND.ALLES(":"; B3) + 1; LENGTE(B3))); " "; "");
  bedrag; C3;
  KLEINE.LETTERS(relatie & "|" & factuurnr & "|" & bedrag)
)

Resultaat: c2002|fa25-0391|12100

Stap voor stap
  1. LET geeft de onderdelen een naam. relatie is SPATIES.WISSEN(A3): de spaties aan begin en eind verdwijnen en C2002 blijft over, 5 tekens.
  2. factuurnr, van binnen naar buiten: VIND.ALLES vindt de dubbele punt in Inv: FA 25-0391 (16 tekens) op positie 4. DEEL begint op 4 + 1 = 5 en vraagt om LENGTE(B3) = 16 tekens; er zijn er nog maar 12, en die levert DEEL zonder foutmelding: FA 25-0391 met een spatie aan beide kanten.
  3. SPATIES.WISSEN haalt de spaties aan de randen weg: FA 25-0391, 10 tekens. SUBSTITUEREN haalt de spatie die overblijft weg: FA25-0391, 9 tekens.
  4. bedrag is C3, 12100.
  5. De &-operator plakt relatie, een verticale streep, factuurnr, een verticale streep en bedrag aan elkaar: C2002|FA25-0391|12100. Het getal 12100 wordt in het samenvoegen de tekst 12100.
  6. KLEINE.LETTERS komt als laatste en maakt elke letter klein: c2002|fa25-0391|12100. Dat staat in E3.
  7. Gekopieerd naar E2 en E5 geven de twee rijen van dezelfde factuur allebei c2001|fa25-0388|4840: C2001 en c2001 verschillen in hoofdletters, FA en fa ook, en de sleutels zijn gelijk, zodat de tool de dubbele factuur markeert.

Let op: De omgekeerde opbouw, KLEINE.LETTERS in elk onderdeel en het samenvoegen aan de buitenkant, geeft hier dezelfde uitkomst, maar gaat mis zodra iemand een onderdeel toevoegt en daar de KLEINE.LETTERS vergeet. Eén KLEINE.LETTERS aan de buitenkant kun je niet vergeten.

Meer over dit voorbeeld: waarom het werkt, nog 2 valkuilen, 1 variant

Waarom het werkt

Het draait om de volgorde:

  • eerst SPATIES.WISSEN, zodat spaties aan de randen niet overleven
  • dan SUBSTITUEREN, op het uitgelezen nummer
  • KLEINE.LETTERS als laatste, op de samengestelde sleutel, zodat er daarna geen hoofdletter meer tussen kan glippen

Excel zelf zou deze sleutels ook zonder KLEINE.LETTERS als gelijk zien, maar de tool die ze ontvangt niet, en alleen daarom staat KLEINE.LETTERS erin. LET geeft elk onderdeel een naam, en dat houdt de formule leesbaar bij 20,00020.000 rijen.

Gebruik deze opbouw niet als het boekstuknummer of een uniek document-ID betrouwbaar is: dan vindt AANTAL.ALS op die kolom de dubbelen zonder sleutel. Het alternatief is Duplicaten verwijderen in Power Query op kolommen in kleine letters; het nadeel is dat je dan moet vernieuwen in plaats van dat Excel direct herberekent.

Meer om op te letten

  • Een referentie zonder dubbele punt laat VIND.ALLES #WAARDE! opleveren, en dan mislukt de hele sleutel. Gebruiken sommige leveranciers een ander formaat, zet de uitlezing dan in ALS.FOUT(...; B3).
  • Bedragen worden samengevoegd zoals ze zijn, dus een bedrag dat een afrondingscent verschilt, krijgt een andere sleutel. Rond het bedrag eerst af als je bijna-dubbelen wilt vangen.

Varianten

=KLEINE.LETTERS(SPATIES.WISSEN(A3) & "|" & SUBSTITUEREN(SPATIES.WISSEN(TEKST.NA(B3, ":")), " ", "") & "|" & C3)
=KLEINE.LETTERS(SPATIES.WISSEN(A3) & "|" & SUBSTITUEREN(SPATIES.WISSEN(TEKST.NA(B3; ":")); " "; "") & "|" & C3)

TEKST.NA (Excel 2024 of Microsoft 365) neemt de plaats in van DEEL met VIND.ALLES en laat LET weg; prima als elke invoer toch maar één keer gebruikt wordt.

Veelgemaakte fouten

Veelgemaakte fouten
SymptoomOorzaakOplossing
#N/B blijft na KLEINE.LETTERS om de sleutelJe zette de zoeksleutel van VERT.ZOEKEN of X.ZOEKEN in KLEINE.LETTERS om een #N/B weg te werken, maar de #N/B blijft.Die functies hebben nooit op hoofdletters gelet. Het verschil zit in een spatie, een vaste spatie, of tekst tegenover een getal. Vergelijk eerst LENGTE aan beide kanten en probeer dan SPATIES.WISSEN.
Totalen staan op 0 na KLEINE.LETTERSJe hebt een kolom ordernummers door KLEINE.LETTERS gehaald, en de totalen eronder staan ineens op 0.KLEINE.LETTERS maakt van getallen tekst, en SOM slaat tekst over. Gebruik KLEINE.LETTERS alleen op tekstkolommen, of zet er een ALS(ISTEKST(...)) omheen.
Elke letter klein, ook in namenJe verwachtte dat KLEINE.LETTERS de hoofdletters midden in een naam zou weghalen en de eerste letter zou laten staan, maar alles werd klein.KLEINE.LETTERS weet niets van woorden. Voor een hoofdletter aan het begin van elk woord heb je BEGINLETTERS, en op die pagina lees je wat die functie met namen als McDonald doet.