KLEINE.LETTERS
LOWER in Engelstalige Excel
Maakt van elke hoofdletter in een tekst een kleine letter; cijfers, spaties en leestekens blijven staan zoals ze zijn.
Laatst bijgewerkt: 13 oktober 2026
| Rij | A | B | C | D |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Relatie | Factuurnummer zoals getypt | Openstaand bedrag | Factuurnummer klein |
| 2 | D1001 | VF-25-0412 | €12,100.00€ 12.100,00 | vf-25-0412=KLEINE.LETTERS(B2)=KLEINE.LETTERS(B2) |
| 3 | D1002 | vf-25-0413 | €4,500.00€ 4.500,00 | |
| 4 | D1003 | Vf-25-0414 | €8,470.00€ 8.470,00 | |
| 5 | D1004 | VF-25-0415 | €2,178.00€ 2.178,00 | |
| 6 | D1005 | Vf-25-0416 | €990.00€ 990,00 |
Veeg opzij om alle kolommen te zien
Resultaat: vf-25-0412
=KLEINE.LETTERS(B2)
=KLEINE.LETTERS(B2)
Wat KLEINE.LETTERS doet en wanneer je het gebruikt
Wat het doet: het zet elke letter van een tekst om naar een kleine letter, bijvoorbeeld Info@Example.NL naar info@example.nl.
Wanneer je de functie gebruikt: voor waarden die je klein schrijft en die andere systemen hoofdlettergevoelig vergelijken: e-mailadressen, gebruikersnamen, URL's, labels. Binnen Excel maakt het uit als de sleutel naar GELIJK, VIND.ALLES of SUBSTITUEREN gaat, want die letten op hoofdletters. Voor een naam die je wilt tonen is BEGINLETTERS meestal beter.
Hoe Excel de functie berekent
Excel leest het argument; is het een verwijzing, dan neemt het de waarde van de cel, en een lege cel levert lege tekst op. Daarna loopt Excel de tekst teken voor teken door.
Elke hoofdletter, ook een letter met accent, wordt vervangen door de kleine vorm; alle andere tekens gaan ongewijzigd mee. De uitkomst is altijd tekst, ook als er een getal in ging, en het is een nieuwe waarde: aan de broncel verandert niets.
Let op: Binnen Excel heb je KLEINE.LETTERS minder vaak nodig dan je zou denken: =, AANTAL.ALS, X.ZOEKEN en VERGELIJKEN zien Bakker en bakker al als hetzelfde, dus een zoeksleutel in KLEINE.LETTERS zetten helpt daar niets.
Denkmodel
Caps Lock in één keer uit voor de hele cel: letters zakken naar kleine letters, de rest merkt er niets van.
Begrippen op deze pagina: celverwijzing, argument, cel
KLEINE.LETTERS(tekst)
KLEINE.LETTERS(tekst)
| Argument | Soort | Betekenis |
|---|---|---|
tekst | Verplicht | De tekst die je wilt omzetten; een celverwijzing of tekst tussen aanhalingstekens. |
Geeft terug:Tekst: de tekst in kleine letters
Formules gebruiken komma's (,) tussen de argumenten, zoals in de Engelse Excel. Formules gebruiken puntkomma's (;) tussen de argumenten, zoals in de Nederlandse Excel. Formules gebruiken puntkomma's (;) tussen de argumenten, zoals in de Nederlandse Excel; de Engelse Excel gebruikt komma's (,).
Uitgewerkte voorbeelden
Beginner
Factuurnummers uit de ouderdomsanalyse in kleine letters zetten
Veldhuis Installatie BV heeft je de ouderdomsanalyse debiteuren gegeven. De factuurnummers zijn door verschillende mensen ingetypt: VF-25-0412, vf-25-0413, Vf-25-0414.
Je data-analysetool vergelijkt factuurnummers teken voor teken, en in de export van het grootboek staan ze in kleine letters. Je zet er een kolom naast met elk factuurnummer in kleine letters voordat je de twee bronnen aan elkaar koppelt.
| Rij | A | B | C | D | E |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Relatie | Factuurnummer zoals getypt | Openstaand bedrag | Factuurnummer klein | |
| 2 | D1001 | VF-25-0412 | €12,100.00€ 12.100,00 | vf-25-0412=KLEINE.LETTERS(B2)=KLEINE.LETTERS(B2) | |
| 3 | D1002 | vf-25-0413 | €4,500.00€ 4.500,00 | ||
| 4 | D1003 | Vf-25-0414 | €8,470.00€ 8.470,00 | ||
| 5 | D1004 | VF-25-0415 | €2,178.00€ 2.178,00 | ||
| 6 | D1005 | Vf-25-0416 | €990.00€ 990,00 | ||
| 7 |
Veeg opzij om alle kolommen te zien
Formule in D2
=KLEINE.LETTERS(B2)
=KLEINE.LETTERS(B2)
Resultaat: vf-25-0412
Stap voor stap
- In
B2staat de tekstVF-25-0412, 10 tekens. - Excel loopt de tekens op volgorde langs.
VwordtvenFwordtf. De twee koppeltekens en de cijfers 2, 5, 0, 4, 1, 2 zijn geen letters en gaan ongewijzigd mee. D2toontvf-25-0412, nog steeds 10 tekens: KLEINE.LETTERS heeft twee letters veranderd en verder niets.- Kopieer
D2omlaag tot en metD6. Het nummer in rij 3 was al helemaal klein en komt precies zo terug, enVf-25-0414wordtvf-25-0414.
Let op: Excel zelf ziet VF-25-0412 en vf-25-0412 al als hetzelfde, dus een opzoeking in Excel had ook zonder KLEINE.LETTERS gewerkt. De kolom is alleen nodig omdat de tool waarnaar je exporteert hoofdlettergevoelig is.
Meer over dit voorbeeld: waarom het werkt, 1 variant
Waarom het werkt
Alleen letters hebben een kleine vorm, dus KLEINE.LETTERS kan niet aankomen aan de onderdelen van een factuurnummer die betekenis hebben: de koppeltekens en de cijfers. Na KLEINE.LETTERS is elke schrijfwijze van hetzelfde factuurnummer precies dezelfde reeks tekens, en dat is wat een tool nodig heeft die teken voor teken vergelijkt.
Varianten
=KLEINE.LETTERS(B2:B6)
=KLEINE.LETTERS(B2:B6)
In Excel 2021 of Microsoft 365 laat één formule in D2 alle vijf factuurnummers overlopen; omlaag kopiëren is dan niet nodig.
Halfgevorderd
Een koppelsleutel bouwen uit een boekingsomschrijving
Je koppelt de verkoopfacturen in de debiteurenadministratie aan de omzetboekingen in dagboek VRK van het grootboek. De debiteurenadministratie bevat factuurnummers als vf-25-0414.
In de XAF-auditfile staat het nummer in de omschrijving, met een spatie in plaats van een koppelteken en met hoofdletters door elkaar: Vf 25-0414. Je maakt van de omschrijving de schrijfwijze van de debiteurenadministratie: spaties worden koppeltekens en letters worden klein.
| Rij | A | B | C | D | E | F |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Boekstuk | Omschrijving | Credit | Koppelsleutel | ||
| 2 | 25-0412 | VF 25-0412 | €12,100.00€ 12.100,00 | |||
| 3 | 25-0413 | vf 25-0413 | €4,500.00€ 4.500,00 | |||
| 4 | 25-0414 | Vf 25-0414 | €8,470.00€ 8.470,00 | vf-25-0414=KLEINE.LETTERS(SUBSTITUEREN(B4, " ", "-"))=KLEINE.LETTERS(SUBSTITUEREN(B4; " "; "-")) | ||
| 5 | 25-0415 | VF 25-0415 | €2,178.00€ 2.178,00 | |||
| 6 |
Veeg opzij om alle kolommen te zien
Formule in E4
=KLEINE.LETTERS(SUBSTITUEREN(B4," ", "-"))
=KLEINE.LETTERS(SUBSTITUEREN(B4;" "; "-"))
Resultaat: vf-25-0414
Stap voor stap
- Excel begint bij de binnenste functie. SUBSTITUEREN leest
B4,Vf 25-0414, en vervangt de ene spatie door een koppelteken:Vf-25-0414. - KLEINE.LETTERS krijgt
Vf-25-0414en maakt de ene hoofdletter klein:vf-25-0414. De koppeltekens en cijfers zijn geen letters en blijven staan. E4toontvf-25-0414. Dezelfde formule geeft inE2vf-25-0412(VenFworden klein) en inE3vf-25-0413(niets om klein te maken, de spatie wordt een koppelteken).- Zonder KLEINE.LETTERS was de sleutel
Vf-25-0414geweest. Voor Excel is dat nog steeds gelijk aanvf-25-0414, maar voor je data-analysetool niet, en precies daarom staat KLEINE.LETTERS erin.
Let op: Staat er een spatie aan het begin of eind van de omschrijving, dan krijgt de sleutel daar een koppelteken. Zet SPATIES.WISSEN binnen SUBSTITUEREN als de export niet schoon is.
Meer over dit voorbeeld: waarom het werkt, nog 1 valkuil, 1 variant
Waarom het werkt
SUBSTITUEREN herstelt de opmaak van het nummer en KLEINE.LETTERS de hoofdletters. KLEINE.LETTERS komt als laatste, op de complete tekst, zodat één aanroep elke letter meeneemt. SUBSTITUEREN doet niets als er geen spatie is, dus je kunt de formule zonder risico over alle rijen kopiëren.
Meer om op te letten
- De formule gaat ervan uit dat de omschrijving alleen het factuurnummer bevat. Staat er ook vrije tekst in, zoals een klantnaam, dan moet je het nummer eerst eruit halen met DEEL en VIND.ALLES.
Varianten
=KLEINE.LETTERS(SUBSTITUEREN(SPATIES.WISSEN(B4)," ", "-"))
=KLEINE.LETTERS(SUBSTITUEREN(SPATIES.WISSEN(B4);" "; "-"))
Dezelfde uitkomst bij een schone omschrijving; het haalt ook spaties aan het begin en eind weg.
Gevorderd
Een trefwoord in boekingsomschrijvingen tellen zonder op hoofdletters te letten
Bij het testen van journaalposten kijk je naar de handmatige MEM-boekingen van Veldhuis Installatie BV. Je wilt weten hoe vaak het woord storno in de omschrijvingen voorkomt, omdat stornoboekingen een toelichting nodig hebben. De opstellers schreven Storno, storno en STORNO, en in één omschrijving staat het woord twee keer.
AANTAL.ALS kan niet binnen een tekst tellen, en SUBSTITUEREN, de gebruikelijke teltruc, is hoofdlettergevoelig. Daarom zet je de omschrijvingen eerst in kleine letters, zodat één SUBSTITUEREN elke schrijfwijze vangt.
| Rij | A | B | C | D | E | F |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Boekstuk | Omschrijving | Zoekwoord | Vermeldingen | ||
| 2 | M-0101 | Storno factuur 25-0388 | storno | 44=SOMPRODUCT((LENGTE(B2:B6) - LENGTE(SUBSTITUEREN(KLEINE.LETTERS(B2:B6), D2, ""))) / LENGTE(D2))=SOMPRODUCT((LENGTE(B2:B6) - LENGTE(SUBSTITUEREN(KLEINE.LETTERS(B2:B6); D2; ""))) / LENGTE(D2)) | ||
| 3 | M-0102 | Overlopende post huur december | ||||
| 4 | M-0103 | STORNO van M-0101; storno bankkosten | ||||
| 5 | M-0104 | Afschrijving december | ||||
| 6 | M-0105 | Storno loonreservering | ||||
| 7 |
Veeg opzij om alle kolommen te zien
Formule in E2
=SOMPRODUCT((LENGTE(B2:B6) - LENGTE(SUBSTITUEREN(KLEINE.LETTERS(B2:B6),D2, ""))) / LENGTE(D2))
=SOMPRODUCT((LENGTE(B2:B6) - LENGTE(SUBSTITUEREN(KLEINE.LETTERS(B2:B6);D2; ""))) / LENGTE(D2))
Resultaat: 44
Stap voor stap
- Excel begint binnenin. KLEINE.LETTERS(B2:B6) levert de vijf omschrijvingen in kleine letters op; de eerste wordt storno factuur 25-0388, en de derde storno van m-0101; storno bankkosten.
- SUBSTITUEREN haalt uit elke omschrijving in kleine letters het woord uit
D2,storno, weg, zo vaak als het voorkomt. In omschrijving 3 verdwijnt het twee keer; in omschrijving 2 verandert niets, want daar staat het woord niet in. - LENGTE van het origineel min LENGTE van de tekst zonder het woord geeft per omschrijving hoeveel tekens er zijn weggehaald: 6, 0, 12, 0, 6 (de Engelse omschrijvingen leveren dezelfde vijf getallen op, want alleen het woord storno is weggehaald).
- Door te delen door LENGTE(D2), en dat is 6, worden tekens vermeldingen: {1;0;2;0;1}.
- SOMPRODUCT telt ze op: 1 + 0 + 2 + 0 + 1 = 4.
E2toont 4, één meer dan het aantal boekingen waarin het woord staat, omdat boekstukM-0103twee keer meetelt. - Laat KLEINE.LETTERS weg en de telling zakt naar 1:
StornoinM-0101,STORNOinM-0103enStornoinM-0105komen dan niet meer overeen met het zoekwoord in kleine letters; alleen de kleinestornoinM-0103doet dat nog.
Let op: Typ je in D2 Storno met een hoofdletter, dan levert de formule zonder waarschuwing 0 op: de omschrijvingen staan in kleine letters, het zoekwoord niet, en niets komt overeen. Typen anderen het zoekwoord, zet D2 dan ook in KLEINE.LETTERS.
Meer over dit voorbeeld: waarom het werkt, nog 1 valkuil, 2 varianten
Waarom het werkt
SUBSTITUEREN is hoofdlettergevoelig, dus beide kanten moeten op dezelfde manier geschreven zijn. KLEINE.LETTERS op de omschrijvingen regelt dat in één stap, als het zoekwoord in D2 ook in kleine letters staat. De truc met het lengteverschil telt tekens, en door te delen door de lengte van het woord krijg je het aantal keer dat het woord voorkomt. Het geheel rekent met matrices binnen SOMPRODUCT, één rij per omschrijving, zonder hulpkolom.
Meer om op te letten
- De formule telt tekenreeksen, geen losse woorden: een omschrijving met
stornoboekingtelt ook mee, wantstornozit erin. Maakt dat uit, zoek dan opstornomet een spatie erachter.
Varianten
=SOMPRODUCT(--ISGETAL(VIND.SPEC(D2,B2:B6)))
=SOMPRODUCT(--ISGETAL(VIND.SPEC(D2;B2:B6)))
Telt boekingen in plaats van vermeldingen: hier 3. VIND.SPEC negeert hoofdletters zelf al, dus KLEINE.LETTERS is niet nodig, maar een omschrijving die het woord twee keer noemt, telt maar één keer.
=AANTAL.ALS(B2:B6,"*" & D2 & "*")
=AANTAL.ALS(B2:B6;"*" & D2 & "*")
Telt ook boekingen (3) en negeert ook hoofdletters. De kortste oplossing als één treffer per boeking genoeg is.
ExpertExcel 2021 of nieuwer (Dit voorbeeld vereist Excel 2021 of nieuwer)
Een sleutel voor dubbele facturen die een export overleeft, met LET
Je test de inkopen op dubbele facturen. De export van dagboek INK bevat de leveranciersrelatie en een referentieveld als Inv: FA 25-0388, ingetypt met verschillende hoofdletters, extra spaties en het nummer achter een voorvoegsel. Je data-analysetool vergelijkt sleutels teken voor teken.
Die sleutel bouw je in Excel uit drie onderdelen, alles in kleine letters, zodat dezelfde factuur die twee keer is geboekt dezelfde sleutel krijgt:
- leverancierscode
- factuurnummer zonder voorvoegsel en spaties
- bedrag
De formule gaat 20,00020.000 rijen omlaag, dus hij moet één keer goed te controleren zijn en daarna overal te vertrouwen.
| Rij | A | B | C | D | E | F |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Relatie | Referentie | Bedrag | Sleutel | ||
| 2 | C2001 | Inv: FA 25-0388 | €4,840.00€ 4.840,00 | |||
| 3 | C2002 | Inv: FA 25-0391 | €12,100.00€ 12.100,00 | c2002|fa25-0391|12100=LET( relatie, SPATIES.WISSEN(A3), factuurnr, SUBSTITUEREN(SPATIES.WISSEN(DEEL(B3, VIND.ALLES(":", B3) + 1, LENGTE(B3))), " ", ""), bedrag, C3, KLEINE.LETTERS(relatie & "|" & factuurnr & "|" & bedrag) )=LET( relatie; SPATIES.WISSEN(A3); factuurnr; SUBSTITUEREN(SPATIES.WISSEN(DEEL(B3; VIND.ALLES(":"; B3) + 1; LENGTE(B3))); " "; ""); bedrag; C3; KLEINE.LETTERS(relatie & "|" & factuurnr & "|" & bedrag) ) | ||
| 4 | C2003 | Inv: VF 25-0392 | €605.00€ 605,00 | |||
| 5 | c2001 | INV: fa 25-0388 | €4,840.00€ 4.840,00 | |||
| 6 |
Veeg opzij om alle kolommen te zien
Formule in E3
=LET( relatie,SPATIES.WISSEN(A3), factuurnr, SUBSTITUEREN(SPATIES.WISSEN(DEEL(B3, VIND.ALLES(":", B3) + 1, LENGTE(B3))), " ", ""), bedrag, C3, KLEINE.LETTERS(relatie & "|" & factuurnr & "|" & bedrag) )
=LET( relatie;SPATIES.WISSEN(A3); factuurnr; SUBSTITUEREN(SPATIES.WISSEN(DEEL(B3; VIND.ALLES(":"; B3) + 1; LENGTE(B3))); " "; ""); bedrag; C3; KLEINE.LETTERS(relatie & "|" & factuurnr & "|" & bedrag) )
Resultaat: c2002|fa25-0391|12100
Stap voor stap
- LET geeft de onderdelen een naam. relatie is SPATIES.WISSEN(A3): de spaties aan begin en eind verdwijnen en
C2002blijft over, 5 tekens. - factuurnr, van binnen naar buiten: VIND.ALLES vindt de dubbele punt in Inv: FA 25-0391 (16 tekens) op positie 4. DEEL begint op 4 + 1 = 5 en vraagt om LENGTE(B3) = 16 tekens; er zijn er nog maar 12, en die levert DEEL zonder foutmelding: FA 25-0391 met een spatie aan beide kanten.
- SPATIES.WISSEN haalt de spaties aan de randen weg: FA 25-0391, 10 tekens. SUBSTITUEREN haalt de spatie die overblijft weg: FA25-0391, 9 tekens.
- bedrag is C3, 12100.
- De &-operator plakt relatie, een verticale streep, factuurnr, een verticale streep en bedrag aan elkaar: C2002|FA25-0391|12100. Het getal 12100 wordt in het samenvoegen de tekst 12100.
- KLEINE.LETTERS komt als laatste en maakt elke letter klein:
c2002|fa25-0391|12100. Dat staat inE3. - Gekopieerd naar
E2enE5geven de twee rijen van dezelfde factuur allebeic2001|fa25-0388|4840:C2001enc2001verschillen in hoofdletters,FAenfaook, en de sleutels zijn gelijk, zodat de tool de dubbele factuur markeert.
Let op: De omgekeerde opbouw, KLEINE.LETTERS in elk onderdeel en het samenvoegen aan de buitenkant, geeft hier dezelfde uitkomst, maar gaat mis zodra iemand een onderdeel toevoegt en daar de KLEINE.LETTERS vergeet. Eén KLEINE.LETTERS aan de buitenkant kun je niet vergeten.
Meer over dit voorbeeld: waarom het werkt, nog 2 valkuilen, 1 variant
Waarom het werkt
Het draait om de volgorde:
- eerst SPATIES.WISSEN, zodat spaties aan de randen niet overleven
- dan SUBSTITUEREN, op het uitgelezen nummer
- KLEINE.LETTERS als laatste, op de samengestelde sleutel, zodat er daarna geen hoofdletter meer tussen kan glippen
Excel zelf zou deze sleutels ook zonder KLEINE.LETTERS als gelijk zien, maar de tool die ze ontvangt niet, en alleen daarom staat KLEINE.LETTERS erin. LET geeft elk onderdeel een naam, en dat houdt de formule leesbaar bij 20,00020.000 rijen.
Gebruik deze opbouw niet als het boekstuknummer of een uniek document-ID betrouwbaar is: dan vindt AANTAL.ALS op die kolom de dubbelen zonder sleutel. Het alternatief is Duplicaten verwijderen in Power Query op kolommen in kleine letters; het nadeel is dat je dan moet vernieuwen in plaats van dat Excel direct herberekent.
Meer om op te letten
- Een referentie zonder dubbele punt laat VIND.ALLES #WAARDE! opleveren, en dan mislukt de hele sleutel. Gebruiken sommige leveranciers een ander formaat, zet de uitlezing dan in ALS.FOUT(...; B3).
- Bedragen worden samengevoegd zoals ze zijn, dus een bedrag dat een afrondingscent verschilt, krijgt een andere sleutel. Rond het bedrag eerst af als je bijna-dubbelen wilt vangen.
Varianten
=KLEINE.LETTERS(SPATIES.WISSEN(A3) & "|" & SUBSTITUEREN(SPATIES.WISSEN(TEKST.NA(B3,":")), " ", "") & "|" & C3)
=KLEINE.LETTERS(SPATIES.WISSEN(A3) & "|" & SUBSTITUEREN(SPATIES.WISSEN(TEKST.NA(B3;":")); " "; "") & "|" & C3)
TEKST.NA (Excel 2024 of Microsoft 365) neemt de plaats in van DEEL met VIND.ALLES en laat LET weg; prima als elke invoer toch maar één keer gebruikt wordt.
Veelgemaakte fouten
| Symptoom | Oorzaak | Oplossing |
|---|---|---|
| #N/B blijft na KLEINE.LETTERS om de sleutel | Je zette de zoeksleutel van VERT.ZOEKEN of X.ZOEKEN in KLEINE.LETTERS om een #N/B weg te werken, maar de #N/B blijft. | Die functies hebben nooit op hoofdletters gelet. Het verschil zit in een spatie, een vaste spatie, of tekst tegenover een getal. Vergelijk eerst LENGTE aan beide kanten en probeer dan SPATIES.WISSEN. |
| Totalen staan op 0 na KLEINE.LETTERS | Je hebt een kolom ordernummers door KLEINE.LETTERS gehaald, en de totalen eronder staan ineens op 0. | KLEINE.LETTERS maakt van getallen tekst, en SOM slaat tekst over. Gebruik KLEINE.LETTERS alleen op tekstkolommen, of zet er een ALS(ISTEKST(...)) omheen. |
| Elke letter klein, ook in namen | Je verwachtte dat KLEINE.LETTERS de hoofdletters midden in een naam zou weghalen en de eerste letter zou laten staan, maar alles werd klein. | KLEINE.LETTERS weet niets van woorden. Voor een hoofdletter aan het begin van elk woord heb je BEGINLETTERS, en op die pagina lees je wat die functie met namen als McDonald doet. |