JAAR

Je test de afgrenzing rond de jaarwisseling 31 december 2025. In de XAF-export moet elk boekstuk bij het jaar van de boekdatum horen, en het jaar op het oog aflezen gaat rond de jaarwisseling fout. Je zet er een kolom naast met het jaar van elke boekdatum.

Formule in C2

=JAAR(B2)

=JAAR(B2)

Resultaat: 20252025

Let op: Toont kolom C een datum als 17-07-1905, dan heeft de cel een datumnotatie. De waarde 2025 klopt; zet de notatie op Standaard.

Je cliënt Veldhuis Installatie BV heeft een gebroken boekjaar van 1 juli tot en met 30 juni, dat de naam draagt van het jaar waarin het eindigt: 1 juli 2025 hoort dus bij boekjaar 2026. Voor de afgrenzingstest zet je bij elke journaalpost uit de XAF het boekjaar. De verschuiving in maanden staat in E1, en je kopieert de formule in kolom C naar beneden.

Formule in C2

=JAAR(ZELFDE.DAG(A2, $E$1))

=JAAR(ZELFDE.DAG(A2; $E$1))

Resultaat: 20262026

Let op: Draagt het boekjaar de naam van het jaar waarin het begint (juli 2025 is boekjaar 2025), dan is de verschuiving -6, niet 6. Probeer een datum in juli en een in juni uit voordat je naar beneden kopieert.

=JAAR(A2) + (MAAND(A2) >= 7)

=JAAR(A2) + (MAAND(A2) >= 7)

De XAF-export van grootboekrekening 8000 Omzet bevat regels uit drie kalenderjaren. Je typt het controlejaar in F1 en wilt in F2 het totaal van dat jaar zien, om af te stemmen op de saldibalans, zonder hulpkolom met het jaar per regel.

Formule in F2

=SOM((JAAR(A2:A8) = F1) * C2:C8)

=SOM((JAAR(A2:A8) = F1) * C2:C8)

Resultaat: €65,100.00€ 65.100,00

Let op: Bevat F1 de tekst 2025 (getypt met een apostrof ervoor of geïmporteerd), dan is het getal 2025 nooit gelijk aan de tekst 2025. Elke vergelijking is ONWAAR en het totaal is 0, zonder foutmelding.

=SOMMEN.ALS(C2:C8, A2:A8, ">=" & DATUM(F1, 1, 1), A2:A8, "<" & DATUM(F1 + 1, 1, 1))

=SOMMEN.ALS(C2:C8; A2:A8; ">=" & DATUM(F1; 1; 1); A2:A8; "<" & DATUM(F1 + 1; 1; 1))

Voor de analytische beoordeling van de omzet zet je de omzet van dit jaar tot nu toe naast die van dezelfde periode vorig jaar. De peildatum van de tussentijdse controle staat in E1 en niet in VANDAAG, zodat je het werkpapier later precies kunt nabootsen.

De klassieke fout is een deel van dit jaar afzetten tegen een heel vorig jaar, en de formule moet ook tegen een peildatum op 29 februari kunnen.

Formule in G1

=LET(
  peildatum, E1,
  jaartal, JAAR(peildatum),
  jaarTotNu, SOMMEN.ALS(B2:B9, A2:A9, ">=" & DATUM(jaartal, 1, 1), A2:A9, "<=" & peildatum),
  vorigJaar, SOMMEN.ALS(B2:B9, A2:A9, ">=" & DATUM(jaartal - 1, 1, 1), A2:A9, "<=" & ZELFDE.DAG(peildatum, -12)),
  jaarTotNu / vorigJaar - 1
)

=LET(
  peildatum; E1;
  jaartal; JAAR(peildatum);
  jaarTotNu; SOMMEN.ALS(B2:B9; A2:A9; ">=" & DATUM(jaartal; 1; 1); A2:A9; "<=" & peildatum);
  vorigJaar; SOMMEN.ALS(B2:B9; A2:A9; ">=" & DATUM(jaartal - 1; 1; 1); A2:A9; "<=" & ZELFDE.DAG(peildatum; -12));
  jaarTotNu / vorigJaar - 1
)

Resultaat: 16.8%16,8%

Let op: De omgekeerde fout is vorigJaar berekenen over het hele vorige jaar, bijvoorbeeld met SOM((JAAR(A2:A9) = jaartal - 1) * B2:B9). Dat geeft 172500, en de groei wordt 146000 / 172500 - 1 = -15,4%: een schijnbare daling, terwijl je in werkelijkheid een deel van het jaar naast een heel jaar legt.

=LET(
  peildatum, E1,
  jaartal, JAAR(peildatum),
  jaarTotNu, SOMMEN.ALS(B2:B9, A2:A9, ">=" & DATUM(jaartal, 1, 1), A2:A9, "<=" & peildatum),
  vorigJaar, SOMMEN.ALS(B2:B9, A2:A9, ">=" & DATUM(jaartal - 1, 1, 1), A2:A9, "<=" & ZELFDE.DAG(peildatum, -12)),
  jaarTotNu - vorigJaar
)

=LET(
  peildatum; E1;
  jaartal; JAAR(peildatum);
  jaarTotNu; SOMMEN.ALS(B2:B9; A2:A9; ">=" & DATUM(jaartal; 1; 1); A2:A9; "<=" & peildatum);
  vorigJaar; SOMMEN.ALS(B2:B9; A2:A9; ">=" & DATUM(jaartal - 1; 1; 1); A2:A9; "<=" & ZELFDE.DAG(peildatum; -12));
  jaarTotNu - vorigJaar
)