Combinatie

Boekstukken waarbij debet niet gelijk is aan credit

Toon de boekstukken waarvan het debet- en creditbedrag verschillen: je pakt de unieke boekstuknummers, telt debet en credit per boekstuk op met SOMMEN.ALS en houdt met FILTER over HOR.STAPELEN de ongelijke over, alles benoemd in één LET.

Gebruikte functies:LETUNIEKSOMMEN.ALSFILTERHOR.STAPELENExcel 2024 of nieuwer (Deze combinatie vereist Excel 2024 of nieuwer)

Moeilijkheidsgraad 4 van 5

Uitgewerkt voorbeeld

Boekstukken die niet sluiten

Situatie

Voor Veldhuis Installatie BV heb je de journaalregels van het eerste kwartaal van 2025 uit de XAF-auditfile ontvangen. Voordat je op het grootboek vertrouwt, controleer je dat debet gelijk is aan credit per boekstuk. Je wilt één formule die elk boekstuk toont dat niet sluit, met debet, credit en verschil.

De gegevens

Fragment van het werkblad: in F2 staat de formule
RijABCDEFGHIJKL
1BoekstukRekeningDebetCreditBoekstuk25-0415
225-041213001300€12,100.00€ 12.100,00€0.00€ 0,0025-0415=LET(boeking, UNIEK(A2:A9), debet, SOMMEN.ALS(C2:C9, A2:A9, boeking), credit, SOMMEN.ALS(D2:D9, A2:A9, boeking), FILTER(HOR.STAPELEN(boeking, debet, credit, debet-credit), debet<>credit, "Alle boekstukken sluiten"))=LET(boeking; UNIEK(A2:A9); debet; SOMMEN.ALS(C2:C9; A2:A9; boeking); credit; SOMMEN.ALS(D2:D9; A2:A9; boeking); FILTER(HOR.STAPELEN(boeking; debet; credit; debet-credit); debet<>credit; "Alle boekstukken sluiten"))€3,500.00€ 3.500,00€3,050.00€ 3.050,00€450.00€ 450,00
325-041280008000€0.00€ 0,00€10,000.00€ 10.000,0025-0431€5,200.00€ 5.200,00€0.00€ 0,00€5,200.00€ 5.200,00
425-041218001800€0.00€ 0,00€2,100.00€ 2.100,00
525-041545004500€3,500.00€ 3.500,00€0.00€ 0,00
625-041516001600€0.00€ 0,00€3,050.00€ 3.050,00
725-042011001100€8,400.00€ 8.400,00€0.00€ 0,00
825-042013001300€0.00€ 0,00€8,400.00€ 8.400,00
925-043140004000€5,200.00€ 5.200,00€0.00€ 0,00
10
Formulecel (F2)InvoerOverloopresultaat

Formule in F2

=LET(boeking, UNIEK(A2:A9), debet, SOMMEN.ALS(C2:C9, A2:A9, boeking), credit, SOMMEN.ALS(D2:D9, A2:A9, boeking), FILTER(HOR.STAPELEN(boeking, debet, credit, debet-credit), debet<>credit, "Alle boekstukken sluiten"))
=LET(boeking; UNIEK(A2:A9); debet; SOMMEN.ALS(C2:C9; A2:A9; boeking); credit; SOMMEN.ALS(D2:D9; A2:A9; boeking); FILTER(HOR.STAPELEN(boeking; debet; credit; debet-credit); debet<>credit; "Alle boekstukken sluiten"))

Resultaat: 25-0415 | €3,500.00 | €3,050.00 | €450.00 / 25-0431 | €5,200.00 | €0.00 | €5,200.0025-0415 | € 3.500,00 | € 3.050,00 | € 450,00 / 25-0431 | € 5.200,00 | € 0,00 | € 5.200,00

Hoe de onderdelen samenwerken

Let op: Bedragen met decimalen kunnen door rekenafronding een fractie van een cent verschillen, waardoor debet<>credit een boekstuk markeert dat in de praktijk sluit. Toets in plaats daarvan het afgeronde verschil (zie de variatie met AFRONDEN).

De formule uit elkaar gehaald, van binnen naar buiten. Je kunt elk onderdeel in een eigen cel typen om te zien wat het teruggeeft.

  1. =UNIEK(A2:A9)
    =UNIEK(A2:A9)

    De boekstuknummers elk één keer, in volgorde van eerste voorkomen: 25-0412, 25-0415, 25-0420, 25-0431. Acht journaalregels worden vier boekstukken.

  2. =SOMMEN.ALS(C2:C9, A2:A9, UNIEK(A2:A9))
    =SOMMEN.ALS(C2:C9; A2:A9; UNIEK(A2:A9))

    Het totaal debet per boekstuk. Omdat het criterium een kolom van vier boekstuknummers is, geeft SOMMEN.ALS vier totalen: 12.100, 3.500, 8.400 en 5.200.

  3. =SOMMEN.ALS(D2:D9, A2:A9, UNIEK(A2:A9))
    =SOMMEN.ALS(D2:D9; A2:A9; UNIEK(A2:A9))

    Het totaal credit per boekstuk in dezelfde volgorde: 10.000 + 2.100 = 12.100, daarna 3.050, 8.400 en 0.

  4. =SOMMEN.ALS(C2:C9, A2:A9, UNIEK(A2:A9)) - SOMMEN.ALS(D2:D9, A2:A9, UNIEK(A2:A9))
    =SOMMEN.ALS(C2:C9; A2:A9; UNIEK(A2:A9)) - SOMMEN.ALS(D2:D9; A2:A9; UNIEK(A2:A9))

    Debet min credit per boekstuk: 0, 450, 0 en 5.200. Elke waarde anders dan 0 is een boekstuk dat niet sluit.

  5. =LET(boeking, UNIEK(A2:A9), debet, SOMMEN.ALS(C2:C9, A2:A9, boeking), credit, SOMMEN.ALS(D2:D9, A2:A9, boeking), FILTER(HOR.STAPELEN(boeking, debet, credit, debet-credit), debet<>credit, "Alle boekstukken sluiten"))
    =LET(boeking; UNIEK(A2:A9); debet; SOMMEN.ALS(C2:C9; A2:A9; boeking); credit; SOMMEN.ALS(D2:D9; A2:A9; boeking); FILTER(HOR.STAPELEN(boeking; debet; credit; debet-credit); debet<>credit; "Alle boekstukken sluiten"))

    LET geeft de boekstukken (boeking), de debettotalen (debet) en de credittotalen (credit) één keer een naam.

    HOR.STAPELEN zet boekstuk, debet, credit en verschil naast elkaar in een raster van 4 bij 4, en FILTER houdt de rijen over waar debet<>credit: boekstuk 25-0415 en 25-0431. Sluiten alle boekstukken, dan verschijnt in plaats daarvan de melding.

Stap voor stap

  1. boeking = UNIEK(A2:A9) geeft de vier boekstukken 25-0412, 25-0415, 25-0420 en 25-0431.
  2. debet = SOMMEN.ALS(C2:C9; A2:A9; boeking) telt het debet per boekstuk op:

    • 25-0412: 12,10012.100
    • 25-0415: 3,5003.500
    • 25-0420: 8,4008.400
    • 25-0431: 5,2005.200
  3. credit = SOMMEN.ALS(D2:D9; A2:A9; boeking) telt het credit per boekstuk op:

    • 25-0412: 10,00010.000 + 2,1002.100 = 12,10012.100
    • 25-0415: 3,0503.050
    • 25-0420: 8,4008.400
    • 25-0431: 0 (dat boekstuk heeft geen creditregel)
  4. debet-credit geeft de verschillen: 12,10012.100 - 12,10012.100 = 0, 3,5003.500 - 3,0503.050 = 450, 8,4008.400 - 8,4008.400 = 0 en 5,2005.200 - 0 = 5,2005.200.
  5. HOR.STAPELEN(boeking; debet; credit; debet-credit) zet de vier kolommen naast elkaar: een raster van 4 rijen en 4 kolommen, één rij per boekstuk.
  6. debet<>credit is ONWAAR, WAAR, ONWAAR, WAAR, dus FILTER houdt rij 2 en 4 over: 25-0415 (3,5003.500 / 3,0503.050 / 450) en 25-0431 (5,2005.200 / 0 / 5,2005.200). Het resultaat vult F2:I3.

Waarom het werkt

SOMMEN.ALS accepteert een hele kolom met criteria en geeft per criterium één totaal, dus UNIEK en SOMMEN.ALS samen geven per boekstuk één debet- en één credittotaal zonder hulpkolommen.

LET geeft die drie resultaten één keer een naam, zodat debet en credit twee keer worden gebruikt (in het raster en in de toets) zonder twee keer te rekenen. FILTER kan daarna debet<>credit toetsen op de rijen van het HOR.STAPELEN-raster, omdat beide één rij per boekstuk hebben.

Let op

  • Een boekstuk waarvan een regel ontbreekt, zoals hier 25-0431, krijgt credit 0 en wordt gevonden. Maar een boekstuk met gelijk debet en credit op de verkeerde rekeningen sluit wel en wordt niet gemarkeerd: deze toets controleert de totalen, niet de rekeningen.
  • Heeft het boekstuknummer in sommige regels een spatie aan het eind of een afwijkende notatie (bijvoorbeeld "25-0412 " naast "25-0412"), dan toont UNIEK het boekstuk twee keer, en telt SOMMEN.ALS alleen de regels die bij elke exacte schrijfwijze passen, waardoor elke helft onevenwichtig lijkt. Maak kolom A eerst schoon met SPATIES.WISSEN.

Varianten

=LET(boeking, UNIEK(A2:A9), debet, SOMMEN.ALS(C2:C9, A2:A9, boeking), credit, SOMMEN.ALS(D2:D9, A2:A9, boeking), FILTER(HOR.STAPELEN(boeking, debet, credit, debet-credit), AFRONDEN(debet-credit, 2)<>0, "Alle boekstukken sluiten"))
=LET(boeking; UNIEK(A2:A9); debet; SOMMEN.ALS(C2:C9; A2:A9; boeking); credit; SOMMEN.ALS(D2:D9; A2:A9; boeking); FILTER(HOR.STAPELEN(boeking; debet; credit; debet-credit); AFRONDEN(debet-credit; 2)<>0; "Alle boekstukken sluiten"))

Toetst het verschil afgerond op twee decimalen, zodat kleine rekenafrondingen worden genegeerd. Hier dezelfde twee boekstukken.

=SOM.ALS(A2:A9, K1, C2:C9) - SOM.ALS(A2:A9, K1, D2:D9)
=SOM.ALS(A2:A9; K1; C2:C9) - SOM.ALS(A2:A9; K1; D2:D9)

De oudere manier, één boekstuk tegelijk: typ een boekstuknummer in K1 en je krijgt het verschil (450 voor 25-0415). Het werkt in elke Excel-versie, maar je moet het voor elk boekstuk herhalen.

Alle combinaties